Tên thường gọi: Aluminum hydroxide
Tên gọi khác:
Aluminio hidróxido Aluminium hydroxide
Aluminium hydroxide gel, dried Aluminium hydroxide, dried
Aluminum hydroxide gel, dried Aluminum hydroxide, dried
Dried aluminium hydroxide Dried aluminum hydroxide gel

Aluminum hydroxide Là Gì?

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

Aluminum hydroxide (nhôm hydroxyd)

Loại thuốc

Kháng acid

Dạng thuốc và hàm lượng

  • Viên nang: 475 mg.
  • Viên nén: 300 mg, 500 mg, 600 mg (khả năng trung hòa acid: 8 mEq/viên 300 mg).
  • Viên nén bao phim: 600 mg.
  • Hỗn dịch: 320 mg/5 ml, 450 mg/5 ml, 600 mg/5 ml, 675 mg/5 ml (khả năng trung hoà acid: 30 – 48 mEq/15 ml).

Chỉ Định Của Aluminum hydroxide

  • Làm dịu các triệu chứng do tăng acid dạ dày (chứng ợ nóng, ợ chua, đầy bụng khó tiêu do tăng acid).
  • Tăng acid dạ dày do loét dạ dày, tá tràng.
  • Phòng và điều trị loét và chảy máu dạ dày tá tràng do stress.
  • Điều trị triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản.
  • Tăng phosphat máu cùng với chế độ ăn ít phosphat.

Chống Chỉ Định Của Aluminum hydroxide

Không dùng thuốc Aluminum hydroxide (nhôm hydroxyd) cho các trường hợp sau:

  • Mẫn cảm với nhôm hydroxyd.
  • Giảm phosphat máu.
  • Trẻ nhỏ tuổi vì nguy cơ nhiễm độc nhôm, đặc biệt trẻ mất nước hoặc bị suy thận.

Liều Lượng & Cách Dùng Của Aluminum hydroxide

Người lớn

Để chống acid dịch vị:

  • Liều thuốc cần để trung hòa acid dạ dày thay đổi tùy theo người bệnh, phụ thuộc vào lượng acid tiết ra và khả năng đệm của từng chế phẩm riêng biệt.
  • In vivo, khả năng trung hòa acid của các thể tích bằng nhau của các chất kháng acid và chế phẩm kháng acid biến thiên rất lớn. Nếu uống lúc đói, thời gian tác dụng của thuốc vào khoảng từ 20 – 60 phút, nhưng nếu uống 1 giờ sau bữa ăn, tác dụng trung hòa acid có thể kéo dài tới 3 giờ.
  • Thuốc kháng acid dưới dạng hỗn dịch hoà tan dễ và nhiều hơn dạng bột và viên nén nên có nhiều khả năng trung hòa acid dịch vị hơn. Thông thường hỗn dịch kháng acid được ưa dùng hơn bột và viên nén. Viên nén phải nhai kỹ trước khi nuốt.
  • Liều dùng tối đa khuyến cáo để chữa triệu chứng rối loạn tiêu hóa, khó tiêu, không nên dùng quá 2 tuần, trừ khi có lời khuyên hoặc giám sát của thầy thuốc.

Điều trị loét dạ dày – tá tràng:

  • Liều lượng cho theo kinh nghiệm và nhiều liều lượng khác nhau đã được sử dụng.
  • Liều 15 – 45 ml, cứ 3 – 6 giờ một lần hoặc 1 đến 3 giờ sau khi ăn và khi đi ngủ.
  • Đối với bệnh nhân bị loét hành tá tràng không biến chứng, để đạt đầy đủ tác dụng chống acid ở thời điểm tối ưu, cần uống thuốc kháng acid 1 đến 3 giờ sau bữa ăn và vào lúc đi ngủ để kéo dài tác dụng trung hòa.
  • Có thể uống thêm liều thuốc để đỡ đau giữa các liều đã được quy định.
  • Thuốc thường cho từ 4 – 6 tuần, còn nếu loét dạ dày, thuốc kháng acid thường cho đến khi vết loét hết hoàn toàn.

Trào ngược dạ dày thực quản:

  • Uống nhôm hydroxid cách 1 giờ 1 lần. Nếu triệu chứng kéo dài, có thể cho cách 30 phút 1lần.
  • Nếu điều trị lâu dài, cho thuốc 1 và 3 giờ sau khi ăn và lúc đi ngủ.

Phòng chảy máu đường tiêu hóa, loét do stress:

  • Dùng 30 – 60 ml/liều, cứ 1 giờ 1 lần.
  • Đối với chảy máu dạ dày, thuốc kháng acid phải được điều chỉnh để duy trì dịch hút từ dạ dày qua mũi có pH > 3,5.
  • Đối với trường hợp nặng, hỗn dịch kháng acid phải pha vào nước hoặc sữa và cho truyền liên tục vào dạ dày.
  • Cần điều chỉnh liều lượng để duy trì pH dạ dày >5.

Chứng tăng phosphat máu:

  • Cùng với chế độ ăn hạn chế phosphat, cho hỗn dịch nhôm hydroxyd 30 – 40 ml, ngày 3 hoặc 4 lần.
  • Dùng 500 – 1800 mg, 3 – 6 lần/ngày, uống giữa các bữa ăn và khi đi ngủ, tốt nhất là uống vào bữa ăn hoặc trong vòng 20 phút sau khi ăn.

Để giảm nguy cơ hít phải dịch vị acid khi gây mê:

  • Cho 30 phút trước khi gây mê một hỗn dịch kháng acid.

Trẻ em

Điều trị loét dạ dày:

  • Trẻ em: 5 – 15 ml, hỗn dịch nhôm hydroxyd, cứ 3 – 6 giờ một lần hoặc 1 đến 3 giờ sau các bữa ăn và khi đi ngủ.

Phòng chảy máu đường tiêu hóa:

  • Trẻ nhỏ: 2 – 5 ml/liều, cứ 1 – 2 giờ uống một lần.
  • Trẻ lớn: 5 – 15 ml/liều, cứ 1 – 2 giờ uống một lần.
  • Cần điều chỉnh liều lượng để duy trì pH dạ dày > 5.

Chứng tăng phosphat máu:

  • Cùng với chế độ ăn hạn chế phosphat, cho hỗn dịch nhôm hydroxyd 30 – 40 ml, ngày 3 hoặc 4 lần.
  • Dùng 50 – 150 mg/kg/24 giờ, chia làm liều nhỏ, uống cách nhau 4 – 6 giờ; liều được điều chỉnh để phosphat huyết thanh ở mức bình thường.

Tác dụng phụ của Aluminum hydroxide

Thường gặp

Táo bón, chát miệng, cứng bụng, phân rắn, buồn nôn, nôn, phân trắng.

Ít gặp

Giảm phosphat huyết, giảm magnesi huyết.

Hiếm gặp

Không có thông tin.

Lưu Ý Khi Sử Dụng Aluminum hydroxide

Lưu ý chung

  • Cần dùng thận trọng với người có suy tim sung huyết, suy thận, phù, xơ gan và chế độ ăn ít natri và với người mới bị chảy máu đường tiêu hóa.
  • Người cao tuổi, do bệnh tật hoặc do điều trị thuốc có thể bị táo bón và phân rắn. Cần thận trọng về tương tác thuốc.
  • Kiểm tra định kỳ hàng tháng hoặc 2 tháng 1 lần nồng độ phosphat trong huyết thanh cho người bệnh chạy thận nhân tạo và dùng lâu dài thuốc kháng acid chứa nhôm.

Lưu ý với phụ nữ có thai

Thuốc được coi là an toàn, nhưng nên tránh dùng liều cao kéo dài.

Lưu ý với phụ nữ cho con bú

Mặc dù một lượng nhỏ nhôm bài tiết qua sữa, nhưng nồng độ không đủ để gây tác hại đến trẻ bú mẹ.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

Không có báo cáo.

Quá Liều & Quên Liều Aluminum hydroxide

Quá liều và độc tính

Các triệu chứng của quá liều bao gồm táo bón nặng, sụt cân, lú lẫn, thay đổi tâm trạng, đi tiểu ít hơn bình thường hoặc hoàn toàn không đi tiểu.

Cách xử lý khi quá liều

Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.

Vì nhôm hydroxid được sử dụng khi cần thiết, nên có thể không nằm trong lịch trình dùng thuốc hằng ngày. Nếu việc quên liều thuốc gần với liều kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên và uống liều kế tiếp vào thời điểm như kế hoạch. Không uống gấp đôi liều đã quy định.

Dược Lực Học (Cơ chế tác động)

Gel nhôm hydroxyd khô là bột vô định hình, không tan trong nước và cồn. Bột này có chứa 50 – 57% nhôm oxyd dưới dạng hydrat oxyd và có thể chứa các lượng khác nhau nhôm carbonat và bicarbonat.

Nhôm hydroxyd là một muối vô cơ được dùng làm thuốc kháng acid. Thuốc phản ứng với acid hydrocloric dư thừa trong dạ dày để làm giảm độ acid trong dạ dày, nên làm giảm các triệu chứng loét dạ dày tá tràng, ợ chua, ợ nóng hoặc đầy bụng, trào ngược dạ dày – thực quản.

Nhôm hydroxyd hay gây táo bón, nên nhôm hydroxyd thường uống cùng thuốc kháng acid chứa magnesi (magnesi oxyd hoặc magnesi hydroxyd) là thuốc có tác dụng nhuận tràng.

Nhôm hydroxyd cũng gắn vào phosphat thức ăn ở dạ dày và ruột để tạo thành những phức hợp không hoà tan và làm giảm hấp thu phosphat. Như vậy, nhôm hydroxyd còn được dùng để điều trị tăng phosphat huyết ở người bị suy thận hoặc tăng năng cận giáp thứ phát (tuy tích lũy nhôm là một vấn đề cần xem xét).

Nhôm hydroxyd cũng được dùng làm chất phụ (tá dược) trong vắc xin hấp phụ nhưng gần đây có báo cáo về phản ứng phụ do nhôm.

Dược Động Học

Hấp thu

Khi uống, nhôm hydroxyd phản ứng chậm với acid hydrocloric dạ dày để tạo thành nhôm clorid hòa tan, một số nhỏ được hấp thu vào cơ thể. Các thức ăn trong dạ dày làm cho thuốc ra khỏi dạ dày chậm hơn khi không có thức ăn nên kéo dài thời gian phản ứng của nhôm hydroxyd với acid hydrocloric dạ dày và làm tăng lượng nhôm clorid.

Ở ruột non, nhôm clorid được chuyển nhanh thành các muối nhôm kiềm không hoà tan, kém hấp thu, có thể là một hỗn hợp nhôm hydroxyd, oxyaluminum hydroxyd, các loại nhôm carbonat kiềm và các xà phòng nhôm.

Nhôm hydroxyd cũng phối hợp với phosphat trong thức ăn ở ruột non để tạo thành nhôm phosphat không hòa tan, không hấp thu và bị đào thải vào phân.

Nếu phosphat thức ăn được đưa vào cơ thể ít ở người bệnh có chức năng thận bình thường thì nhôm hydroxyd sẽ làm giảm hấp thu phosphat và gây giảm phosphat máu và giảm phosphat niệu và hấp thu calci tăng lên.

In vitro, nhôm hydroxyd gắn với muối mật tương tự như cholestyramin và ít hoà tan trong dịch vị để giải phóng anion làm trung hoà một phần acid dịch vị.

Phân bố

Không có thông tin.

Chuyển hóa

Thuốc không được chuyển hóa.

Thải trừ

Khoảng 17 – 30% nhôm clorid tạo thành được hấp thu và đào thải rất nhanh qua thận ở người có chức năng thận bình thường. Người bệnh bị suy thận có nhiều nguy cơ tích lũy nhôm (đặc biệt trong xương, hệ thần kinh trung ương) và nhiễm độc nhôm.

Nhôm hấp thu sẽ gắn vào protein huyết thanh (thí dụ albumin, transferrin) và do đó khó được loại bỏ bằng thẩm phân, phần lớn nhôm còn lại trong đường tiêu hóa tạo thành các muối nhôm kém hấp thu được thải ra ngoài theo phân.

Tương Tác Thuốc

Tương tác với các thuốc khác

Nhôm hydroxyd có thể làm thay đổi hấp thu của các thuốc.

Uống đồng thời với tetracyclin, digoxin, indomethacin, muối sắt, isoniazid, alopurinol, benzodiazepin, corticosteroid, penicilamin, phenothiazin, ranitidin, ketoconazol, itraconazol có thể làm giảm sự hấp thu của những thuốc này. Vì vậy, cần uống các thuốc này cách xa thuốc kháng acid.

Tương kỵ thuốc

Gel nhôm hydroxyd làm giảm hấp thu các tetracyclin khi dùng kèm do tạo phức.

Tương tác thuốc có thể làm thay đổi khả năng hoạt động của thuốc hoặc gia tăng ảnh hưởng của các tác dụng phụ. Tài liệu này không bao gồm đầy đủ các tương tác thuốc có thể xảy ra. Hãy viết một danh sách những thuốc bạn đang dùng (bao gồm thuốc được kê toa, không kê toa và thực phẩm chức năng) và cho bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn xem.

Thuốc Tương tác
Calcitriol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Calcitriol.
Calcifediol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Calcidiol.
Ergocalciferol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với ergocalciferol.
Cholecalciferol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Cholecalciferol.
Paricalcitol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Paricalcitol.
Dihydrotachysterol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Dihydrotachysterol.
Alfacalcidol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Alfacalcidol.
Seocalcitol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Seocalcitol.
Inecalcitol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Inecalcitol.
Becocalcidiol Nồng độ trong huyết thanh của hydroxit nhôm có thể được tăng lên khi nó được kết hợp với Becocalcidiol.

Nguồn Tham Khảo

Tên thuốc: Aluminum hydroxide (nhôm hydroxyd)

1. Dược thư Quốc gia Việt Nam 2015.

2. Drugs.com: https://www.drugs.com/mtm/aluminum-hydroxide.html

3. EMC: https://www.medicines.org.uk/emc/product/6772/smpc

4. Drugbank.com: https://go.drugbank.com/drugs/DB06723

Ngày cập nhật: 24/7/2021

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.